του Μανώλη Κονσολάκη

Το συνέδριο του Economist στα Χανιά επιβεβαίωσε κάτι που εδώ και χρόνια επαναλαμβάνεται από κυβερνήσεις, επιχειρηματικούς ομίλους και τοπικούς φορείς.  Η  Κρήτη δεν αποτελεί απλώς έναν ισχυρό τουριστικό προορισμό, αλλά έναν στρατηγικό πυλώνα για την οικονομία, την ενέργεια, τις μεταφορές και τη γεωπολιτική θέση της χώρας.

Όσοι παρακολούθησαν τις εργασίες του συνεδρίου διαπίστωσαν ότι υπάρχει πλέον μια σπάνια σύγκλιση απόψεων. Η κυβέρνηση βλέπει την Κρήτη ως κόμβο ανάπτυξης και επενδύσεων. Οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι αναγνωρίζουν σημαντικές ευκαιρίες. Οι τράπεζες δηλώνουν έτοιμες να χρηματοδοτήσουν έργα και επιχειρήσεις. Η Αυτοδιοίκηση ζητά μεγαλύτερο ρόλο στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας. Όλοι συμφωνούν ότι η Κρήτη μπορεί να πρωταγωνιστήσει.

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι πλέον αν υπάρχουν σχέδια. Είναι εάν αυτά μπορούν να υλοποιηθούν με την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα που απαιτούν οι συνθήκες.

Ο ΒΟΑΚ αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Επί δεκαετίες βρίσκεται στην κορυφή των διεκδικήσεων του νησιού. Σήμερα φαίνεται ότι το έργο μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης. Ωστόσο, οι Κρητικοί έχουν ακούσει πολλές φορές στο παρελθόν υποσχέσεις για έργα που καθυστέρησαν ή έμειναν στα χαρτιά. Το ίδιο ισχύει για μια σειρά κρίσιμων παρεμβάσεων στις μεταφορές, στην ύδρευση, στην αντιπλημμυρική προστασία και στις ενεργειακές υποδομές.

Από την άλλη πλευρά, η συζήτηση για την ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά σε αριθμούς επενδύσεων και μεγέθη κεφαλαίων. Η πραγματική πρόκληση είναι αν η ανάπτυξη θα διαχυθεί στην κοινωνία. Αν θα δημιουργήσει καλύτερες θέσεις εργασίας. Αν θα συγκρατήσει τους νέους στον τόπο τους. Αν θα στηρίξει τον πρωτογενή τομέα που δοκιμάζεται. και πάνω απ’ όλα το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η ανάπτυξη θα συνδυαστεί με την προστασία του περιβάλλοντος που αποτελεί το μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημα της Κρήτης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρέμβαση των εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι υπενθύμισαν ότι η τοπική ανάπτυξη δεν μπορεί να σχεδιάζεται αποκλειστικά από την Αθήνα ή από τα διοικητικά συμβούλια μεγάλων εταιρειών. Οπως χαρακτηριστικά επεσήμαναν, η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν συμμετείχε στον σχεδιασμό για τα μεγάλα έργα της Κρήτης. Οι Δήμαρχοι του νησιού τόνισαν ότι οι τοπικές κοινωνίες θα πρέπει να έχουν λόγο και συμμετοχή στις αποφάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον τους.

Το συνέδριο των Χανίων έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα αισιοδοξίας. Η Κρήτη διαθέτει σήμερα περισσότερες ευκαιρίες από ποτέ. Διαθέτει ισχυρή οικονομία, εξωστρέφεια, ανθρώπινο δυναμικό και γεωστρατηγικά πλεονεκτήματα που λίγες ευρωπαϊκές περιφέρειες μπορούν να επικαλεστούν.

Υπήρξαν όμως και ξεκάθαρα στοιχεία προβληματισμού. 

Η επιτυχία, δεν θα κριθεί στις αίθουσες των συνεδρίων ούτε στις εξαγγελίες των πολιτικών και των επενδυτών. Θα κριθεί στα εργοτάξια, στις επιχειρήσεις, στα χωριά και στις πόλεις της Κρήτης. Θα κριθεί από το κατά πόσο οι μεγάλες υποσχέσεις θα μετατραπούν σε απτό αποτέλεσμα για την κοινωνία και για τους πολίτες.

Και αυτό είναι το στοίχημα για τα επόμενα χρόνια σε όλη την Κρήτη.