Στην προσωπικότητα, τη διεθνή διαδρομή και την παρακαταθήκη του Μίνου Ζομπανάκη αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας σε εκδήλωση του Φιλολογικού Συλλόγου Χανίων «Ο Χρυσόστομος», προς τιμήν του διακεκριμένου Κρητικού τραπεζίτη. 

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμβολή του στη διαμόρφωση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, στον πατριωτισμό του και στην πεποίθησή του ότι η οικονομία πρέπει να υπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των δράσεων «Τιμώντας τα Χανιά και τους ανθρώπους τους», με τον πρωθυπουργό να αναφέρεται στην προσωπική του γνωριμία με τον διεθνούς κύρους οικονομολόγο.

Ο πρωθυπουργός στάθηκε στην προσωπική γνωριμία του με τον Μίνω Ζομπανάκη, αλλά και στη μακρά φιλία που τον συνέδεε με τον πατέρα του, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, επισημαίνοντας ότι η παρουσία του στην εκδήλωση υπερέβαινε τα όρια ενός θεσμικού καθήκοντος.

«Δεν είμαι εδώ ως πρωθυπουργός, είμαι εδώ ως ένας άνθρωπος ο οποίος είχε την τύχη να τον γνωρίσει από κοντά. Να μοιραστώ την “ αιρετική” σκέψη του και να παρακολουθήσω τη μακρά, ειλικρινή φιλία που τον έδενε με τον πατέρα μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στην πορεία του Μίνου Ζομπανάκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ένα παιδί από τις Καλύβες του Αποκόρωνα κατάφερε, χάρη στην οξυδέρκεια και την επιμονή του, να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διεθνή τραπεζική σκηνή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις σπουδές του στο Χάρβαρντ, όπου, όπως σημείωσε, έγινε δεκτός χωρίς να διαθέτει προηγουμένως πτυχίο, αποκτώντας στη συνέχεια δύο μεταπτυχιακούς τίτλους και ένα διδακτορικό.

Ο πρωθυπουργός στάθηκε επίσης στη συμβολή του Ζομπανάκη στη δημιουργία του μηχανισμού χρηματοδότησης που συνδέθηκε με το επιτόκιο Libor, επισημαίνοντας ότι επρόκειτο για μια καινοτόμο ιδέα που επέτρεψε σε κράτη και επιχειρήσεις να αντλούν μεγάλα κεφάλαια, με τον επιμερισμό του κινδύνου μεταξύ περισσότερων τραπεζών.

Ωστόσο, όπως τόνισε, ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι ο ίδιος ο δημιουργός αυτού του μηχανισμού διέγνωσε εγκαίρως τους κινδύνους που μπορούσε να προκαλέσει η ανεξέλεγκτη πιστωτική επέκταση.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμβολή του στις υποθέσεις της χώρας, σημειώνοντας ότι υπήρξε άτυπος σύμβουλος τόσο του Κωνσταντίνου Καραμανλή όσο και του Ανδρέα Παπανδρέου. Όπως είπε, προσέφερε ιδέες, διεθνείς διασυνδέσεις και στήριξη σε πρωθυπουργούς και υπουργούς, χωρίς να επιδιώξει αξιώματα ή δημόσια αναγνώριση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε ως κεντρικό στοιχείο της φιλοσοφίας του Μίνου Ζομπανάκη την αντίληψη ότι η οικονομική δραστηριότητα οφείλει να έχει κοινωνικό προσανατολισμό.

«Αν πρέπει να κρατήσουμε κάτι από τη διαδρομή του Μίνου Ζομπανάκη, είναι ότι αντιλαμβανόταν την οικονομία ως ένα πεδίο δράσης για καλύτερη ζωή των πολλών και όχι ως μία αυτοαναφορική άσκηση απληστίας των λίγων», υπογράμμισε.

Όπως πρόσθεσε, για τον διακεκριμένο τραπεζίτη «το χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν ένα εργαλείο ανάπτυξης και ισορροπίας, όχι ένα ρινγκ σκληρής κερδοσκοπίας».

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, στη σκέψη του Ζομπανάκη συνυπήρχαν η οικονομική δικαιοσύνη και ο πολιτικός ρεαλισμός, ενώ παρά την παρουσία του στα ισχυρότερα διεθνή οικονομικά κέντρα, δεν έχασε ποτέ την επαφή του με τις κοινωνικές ανάγκες και τις αξίες του.

Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, ο Μίνως Ζομπανάκης αποτελούσε πηγή ιδεών, κύρους και διεθνών διασυνδέσεων για πρωθυπουργούς και υπουργούς, χωρίς να επιδιώξει ποτέ δημόσια αξιώματα ή θεσμικές θέσεις.

«Κατά καιρούς του προσφέρθηκαν πολλά. Του αρκούσε, όπως έλεγε, να βοηθά αθόρυβα και ιδίως σε δύσκολες στιγμές», σημείωσε, περιγράφοντάς τον ως έναν άνθρωπο που έθετε τις δυνατότητες και τις γνωριμίες του στην υπηρεσία της χώρας, ανεξαρτήτως κομματικών διαχωρισμών.

Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι κατά την περίοδο της Μεταπολίτευσης, όταν η Ελλάδα προσπαθούσε να ενισχύσει τη διεθνή οικονομική της θέση, η προσωπική επιρροή του Ζομπανάκη συνέβαλε στο άνοιγμα των διεθνών αγορών προς τη χώρα.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι σε περιόδους οικονομικών αναταράξεων ο Ζομπανάκης υπερασπιζόταν σταθερά τρεις αρχές: την ψυχραιμία, τη θεσμική σοβαρότητα και την ύπαρξη ξεκάθαρου σχεδίου.

Κλείνοντας την ομιλία του, αναφέρθηκε σε τρεις αρχές που, όπως είπε, είχε συγκρατήσει από τις σκέψεις του ήδη από την παιδική του ηλικία: ότι η οικονομία και το τραπεζικό σύστημα οφείλουν να υπηρετούν την κοινωνία, ότι η ιστορία γράφεται και από ανθρώπους που βρίσκονται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και ότι η φιλοδοξία πρέπει να συνδυάζεται με τη μετριοπάθεια και τη συμπόνια.

«Δεν μπορείς να είσαι ευτυχής αν οι συνάνθρωποί σου υποφέρουν», ήταν η χαρακτηριστική φράση του Μίνου Ζομπανάκη που επικαλέστηκε ο πρωθυπουργός, καταλήγοντας: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε όλοι συνοδοιπόροι».

Για τον Μίνο Ζομπανάκη μίλησαν ακόμη ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας, Γκίκας Χαρδούβελης, και ο γιατρός Ηλίας Γαβριλάκης.

Στην ομιλία του ο πρώην υπουργός Οικονομίας Γκίκας Χαρδούβελης πρόεδρος του ΔΣ της Εθνικής Τράπεζας Ελλάδας και ομότιμος καθηγητής στο πανεπιστήμιο Πειραιώς, αναφέρθηκε στον οικονομολόγο Ζομπανάκη που αν και είχε το μουστάκι του λόγο καταγωγής από Κρήτη, “… ήταν συγχρόνως και κοσμοπολίτης ήξερε τους πάντες είχε μία βαθιά αίσθηση της πραγματικής οικονομίας. Το γεγονός ότι σκέφτεται ότι αναπτυσσόμενες χώρες θα έχουν πρόβλημα, δείχνει έναν άνθρωπο που καταλαβαίνει και βλέπει πέντε χρόνια μπροστά. Και είχε και ένα προσωπικό προφανώς επικοινωνιακό χάρισμα… Είχε μαζέψει και όλους τους τραπεζίτες, όλους τους ισχυρούς στις αγορές και στις κυβερνήσεις. Αν διαβάσετε βιβλία που έχουν γραφτεί γι αυτόν …προφανώς ήταν ο άνθρωπος που ήξερε να κινείται και άφησε το αποτύπωμά του στην παγκόσμια οικονομική ιστορία… Ήταν διορατικός παρατηρητής, καταλάβαινε τους ανθρώπους και τους δανειολήπτες και τις ανάγκες τους. Έψαχνε πολύ και νωρίς αντιλήφθηκε ότι η υπερβολική επιτυχία της αγοράς έκρυβε κινδύνους. Να σας δώσω ένα παράδειγμα, το 1976 όταν οι περισσότεροι πανηγύριζαν την ανάπτυξη της αγοράς, εκείνος προειδοποιούσε για την έκθεση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος σε χώρες που ίσως δεν θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν το εξωτερικό τους χρέος. Λίγα χρόνια μετά το 1982 ήρθε η κρίση στο Μεξικό και αμέσως μετά η κρίση χρέους της Λατινικής Αμερικής… Προσέφερε τις βοήθειες του σε πολλές χώρες και στην Ελλάδα, σε πρωθυπουργούς που είχαν εκλεγεί μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974. Βοήθησε την οικονομικά απομονωμένη Ελλάδα, πραγματικά την απομονωμένη από τη χούντα, να αποκτήσει πρόσβαση σε σημαντικά κοινοπρακτικά δάνεια. Μετά την νίκη του Ανδρέα το 1981 συνέφαγε μαζί του και ανέλαβε, προσπάθησε, κατάφερε, να καθησυχάσει τη Δύση στην οποία βλέπανε ένα επικίνδυνο ριζοσπάστη στην απέναντι χώρα. Τους έλεγε, όχι ο μετεκλογικός Αντρέας είναι ένας ρεαλιστής ηγέτης δεν είναι ο ίδιος με τον προεκλογικό Αντρέα. Εδώ στην Κρήτη ξέρετε πολύ καλύτερα από μένα, επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη ο Ζομπανάκης, ήτανε πραγματικά κορυφή, ήταν η βάση που υποστήριξε το άνοιγμα του τραπεζικού συστήματος, της ελληνικής οικονομίας, τις αποκρατικοποιήσεις και την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος”.

Ο στενός φίλος του Μίνωα Ζομπανάκη, και γιατρός Ηλίας Γαβριλάκης, μίλησε για τον άνθρωπο όπως είπε, που ήταν ένας από τους ελάχιστους “… μη πολιτικούς που προσέφεραν σημαντικές εθνικές υπηρεσίες σε κρίσιμες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της χώρας. ο el greco όπως τον έλεγαν του διεθνούς τραπεζικού συστήματος, ο οποίος κατάφερε και άλλαξε το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ήτανε διεθνής τραπεζίτης που διέσωσε κατά τις δεκαετίες ’60’ 70 και ’80 οικονομίες πολλών κρατών σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Αφρική, Αμερική. Οικονομολόγος με τεράστιο κύρος, πολλές προσβάσεις ο οποίος χαρακτηριζόταν ως εξαιρετική προσωπικότητα στο χώρο της διεθνούς οικονομίας”.

.