Ισχυρές αναταράξεις προκάλεσε στις διεθνείς αγορές ενέργειας η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες, Ισραήλ και Ιράν, με το πετρέλαιο να καταγράφει ενδοσυνεδριακή άνοδο έως και 13% στις ασιατικές συναλλαγές. Η ανησυχία για ενδεχόμενη διακοπή ροών από τα Στενά του Ορμούζ επανέφερε στο προσκήνιο τον μεγαλύτερο γεωπολιτικό κίνδυνο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα οι τιμές υποχώρησαν από τα υψηλά ημέρας, αντανακλώντας μια πιο συγκρατημένη στάση των επενδυτών.

Άλμα τιμών και μερική διόρθωση

Στις πρώτες ώρες διαπραγμάτευσης στην Ασία, το Brent σκαρφάλωσε έως τα 82,37 δολάρια το βαρέλι – επίπεδο που είχε να καταγραφεί για περισσότερο από έναν χρόνο. Στη συνέχεια περιόρισε τα κέρδη του, διαμορφούμενο κοντά στα 76,2 δολάρια, με ημερήσια άνοδο 4%-5%.

Παρόμοια ήταν η εικόνα και για το αμερικανικό αργό (WTI), το οποίο κινήθηκε στην περιοχή των 69-70 δολαρίων, σημειώνοντας κέρδη άνω του 4%.

Η μεταβλητότητα μεταφέρθηκε και στις χρηματιστηριακές αγορές. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τους δείκτες S&P 500 και Nasdaq-100 κατέγραφαν περιορισμένες απώλειες περίπου 0,6% πριν την έναρξη της συνεδρίασης στη Wall Street, ενώ ο χρυσός ενισχυόταν κατά 1,3%, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως ασφαλούς καταφυγίου.

Στενά του Ορμούζ: Η «βαλβίδα» της παγκόσμιας αγοράς

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος ανάμεσα στο Ομάν και το Ιράν. Από το πέρασμα αυτό διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου – περί τα 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Αναφορές για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία κοντά στη δίοδο, καθώς και προειδοποιήσεις ιρανικών δυνάμεων προς πλοία να αποφεύγουν τη διέλευση, ενίσχυσαν τους φόβους για διαταραχή των ροών. Αν και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για κλείσιμο των Στενών, η απλή πιθανότητα αρκεί ώστε να ενσωματωθεί «ασφάλιστρο κινδύνου» στις τιμές.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν πληγεί βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής ή εξαγωγών, στοιχείο που εξηγεί γιατί η αρχική εκτίναξη δεν παγιώθηκε.

Σενάρια για τα 100 δολάρια

Το βασικό ερώτημα πλέον αφορά τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης. Σε περίπτωση παρατεταμένων εχθροπραξιών και ουσιαστικής διατάραξης των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο, οι εκτιμήσεις μεταβάλλονται δραστικά.

Η αγορά φαίνεται να τιμολογεί ήδη ένα εύρος κινδύνων:

Απώλεια έως 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως από ιρανικές εξαγωγές

Πιθανές επιθέσεις σε περιφερειακές ενεργειακές εγκαταστάσεις

Ακραίο σενάριο πλήρους αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ

Σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί σε τριψήφια επίπεδα, υπερβαίνοντας τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι ένα πλήρες μπλοκάρισμα θα μπορούσε να προκαλέσει σοκ συγκρίσιμο ή και εντονότερο από εκείνο της πετρελαϊκής κρίσης της δεκαετίας του 1970, με επιπτώσεις και στην αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Δηλώσεις Τραμπ και γεωπολιτικό ρίσκο

Ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν «μέχρι να επιτευχθούν όλοι οι στόχοι», ενώ έχουν αναφερθεί και απώλειες Αμερικανών στρατιωτών.

Η ρητορική αυτή ενισχύει την αβεβαιότητα, διατηρώντας το γεωπολιτικό ρίσκο σε υψηλά επίπεδα. Για τις αγορές, ωστόσο, το καθοριστικό στοιχείο παραμένει η τύχη των ενεργειακών υποδομών και η ομαλή λειτουργία των θαλάσσιων διαδρομών.

Μεταξύ ανησυχίας και ψυχραιμίας

Η εικόνα των αγορών αποτυπώνει μια άμεση αντίδραση στον κίνδυνο, χωρίς –προς το παρόν– στοιχεία γενικευμένου πανικού. Το «ασφάλιστρο πολέμου» έχει προστεθεί στις τιμές, όμως η μερική αποκλιμάκωση δείχνει ότι οι επενδυτές αναμένουν σαφέστερες ενδείξεις πριν επανακαθορίσουν τις προσδοκίες τους.

Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η έντονη άνοδος αποτέλεσε μια βραχυπρόθεσμη αντίδραση ή την απαρχή ενός νέου κύκλου ενεργειακής αναταραχής με ευρύτερες παγκόσμιες συνέπειες.

Με πληροφορίες από naftemporiki.gr