Γράφει ο Χάρης Παπαδάκης*
Η παρουσίαση της Α΄ Φάσης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στη διαδικασία σχεδιασμού του μέλλοντος του Αποκόρωνα. Οι μελετητές παρουσίασαν την υφιστάμενη κατάσταση, τα βασικά χαρακτηριστικά του Δήμου και τα εναλλακτικά σενάρια που θα εξεταστούν στη συνέχεια. Όμως το κρίσιμο ερώτημα σήμερα δεν είναι ποιο σενάριο θα επιλεγεί.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι:
Έχει ο Δήμος Αποκορώνου ξεκάθαρη και τεκμηριωμένη θέση για το πώς θέλει να είναι ο τόπος σε 20 ή 30 χρόνια;
Αν δεν την έχει, τότε το μέλλον του Αποκόρωνα θα το διαμορφώσουν άλλοι. Αντίθετα, αν ο Δήμος προετοιμαστεί σωστά, τότε μπορεί να αποτελέσει τον βασικό συνομιλητή των μελετητών και να επηρεάσει ουσιαστικά τις τελικές επιλογές.
Τι πρέπει να κάνει ο Δήμος σήμερα
Η επόμενη περίοδος δεν είναι περίοδος αναμονής. Είναι περίοδος προετοιμασίας. Ο Δήμος οφείλει να ξεκινήσει άμεσα μια οργανωμένη διαδικασία καταγραφής αναγκών, εκπόνησης υποστηρικτικών μελετών και διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες.
- Να αποφασίσει ποιο μοντέλο ανάπτυξης θέλει
Πριν εξεταστούν οι προτάσεις των μελετητών, ο Δήμος πρέπει να απαντήσει:
- Πόσο τουρισμό θέλει;
- Πού θέλει να αναπτυχθεί;
- Ποιες περιοχές πρέπει να προστατευθούν;
- Ποιον ρόλο θέλει να έχει η γεωργία;
- Ποιον ρόλο θέλει να έχει η μεταποίηση;
- Ποιοι οικισμοί πρέπει να ενισχυθούν;
- Ποιοι οικισμοί αντιμετωπίζουν προβλήματα εγκατάλειψης;
Χωρίς αυτές τις απαντήσεις δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή συμμετοχή στη διαδικασία.
- Να εκπονήσει Σχέδιο Υποδομών για τον Αποκόρωνα του 2040
Καμία χωροταξική συζήτηση δεν έχει αξία αν δεν συνοδεύεται από υποδομές. Ο Δήμος πρέπει να καταγράψει και να ιεραρχήσει τις ανάγκες του σε:
Ύδρευση
- νέες γεωτρήσεις,
- νέες δεξαμενές,
- ταμιευτήρες νερού,
- διασύνδεση δικτύων,
- αντικατάσταση παλαιού δικτύου,
- επέκταση δικτύου,
- μείωση απωλειών.
Αποχέτευση
- νέες εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων,
- επεκτάσεις δικτύων,
- κάλυψη αναπτυσσόμενων περιοχών,
- προστασία υδροφόρου ορίζοντα.
Οδικό δίκτυο
- κύριοι οδικοί άξονες,
- αγροτική οδοποιία,
- συνδέσεις οικισμών,
- προσβάσεις προς παραλίες.
Τουριστικές υποδομές
- χώροι στάθμευσης,
- πεζοπορικά δίκτυα,
- ποδηλατικές διαδρομές,
- πολιτιστικές διαδρομές,
- παρατηρητήρια,
- σημεία ενημέρωσης επισκεπτών,
- χώροι αναψυχής.
- Να αποφασίσει τις χωροθετήσεις που χρειάζεται ο Δήμος
Υπάρχουν ζητήματα που δεν μπορούν να μείνουν ανοιχτά. Ο Δήμος πρέπει να προτείνει συγκεκριμένες λύσεις για:
- Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ),
- κεντρικό Πράσινο Σημείο,
- Πράσινα Σημεία δημοτικών ενοτήτων,
- δημοτικές αποθήκες,
- χώρους στάθμευσης,
- εγκαταστάσεις πολιτικής προστασίας,
- χώρους αθλητισμού και πολιτισμού.
Αν δεν τα προτείνει ο ίδιος, δύσκολα θα ενσωματωθούν στον σχεδιασμό.
- Να προστατεύσει το νερό
Ένα από τα μεγαλύτερα αναπτυξιακά ζητήματα του Αποκόρωνα είναι το νερό. Ο Δήμος πρέπει να γνωρίζει:
- τι αποθέματα διαθέτει,
- ποιες είναι οι ανάγκες κάθε περιοχής,
- ποιες θα είναι οι ανάγκες το 2040,
- ποιες νέες υποδομές απαιτούνται.
- Να συνδέσει τον τουρισμό με την τοπική παραγωγή
Ο Αποκόρωνας διαθέτει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα:
- ελαιόλαδο,
- κρασί,
- κτηνοτροφία,
- τυροκομικά προϊόντα,
- φυσικό περιβάλλον,
- πολιτιστική κληρονομιά.
Το ΤΠΣ πρέπει να υπηρετεί τη σύνδεση του τουρισμού με την τοπική παραγωγή και όχι να αντιμετωπίζει τους δύο τομείς ως ξεχωριστούς κόσμους.
- Να ξεκινήσει ανοιχτή διαβούλευση σε όλα τα χωριά
Το μέλλον του Αποκόρωνα δεν μπορεί να αποφασιστεί σε μία αίθουσα. Ο Δήμος πρέπει να οργανώσει θεματικές συναντήσεις ώστε να χαρτογραφήσει τις αναπτυξιακές δυνατότητες κάθε χωριού:
- στις Βρύσες,
- στον Βάμο,
- στις Καλύβες,
- στη Γεωργιούπολη,
- στην Ασή Γωνιά,
- στον Φρε,
- στην ενδοχώρα.
Και να ακούσει:
- πολίτες,
- επιχειρηματίες,
- αγρότες,
- επιστήμονες,
- συλλόγους.
Ο Δήμος χρειάζεται ξεχωριστό αναπτυξιακό προφίλ για κάθε περιοχή ώστε να γνωρίζει ποιες δραστηριότητες θέλει να ενισχύσει.
Δήμος πρωταγωνιστής και όχι παρατηρητής
Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο δεν πρέπει να είναι μία τυπική διαδικασία του μελετητικού γραφείου. Πρέπει να είναι το σχέδιο του Αποκόρωνα για το μέλλον του. Και για να συμβεί αυτό, ο Δήμος οφείλει από σήμερα να προετοιμαστεί, να οργανωθεί, να μελετήσει και να καταθέσει τις δικές του τεκμηριωμένες θέσεις. Διαφορετικά, δεν θα διαμορφώσει το μέλλον του τόπου. Θα κληθεί απλώς να το σχολιάσει.
*Ο Χάρης Παπαδάκης, είναι Καθηγητής Φυσικής Δ.Ε. Χανίων, Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης
και στο 
