Την ερευνητική ομάδα του ευρωπαϊκού έργου HYDROMINE, με επικεφαλής τον καθηγητή Μιχάλη Γαλετάκη του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, υποδέχθηκε στον Μικρό Υδροηλεκτρικό Σταθμό Αγυιάς η ΠΑΝΕΤΑΙΚ ΑΕ.

Ο ΜΥΗΣ Αγυιάς, που εγκαινιάστηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο στις 22 Ιουλίου 1929, αποτέλεσε ένα από τα έργα που συνέβαλαν στον εξηλεκτρισμό των Χανίων, αξιοποιώντας τη λίμνη, το νερό και την υψομετρική διαφορά της περιοχής για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, η ίδια βασική ιδέα της αξιοποίησης του νερού για ενεργειακούς σκοπούς βρίσκεται στο επίκεντρο μιας διαφορετικής τεχνολογικής προσέγγισης. Το HYDROMINE εξετάζει τη δυνατότητα αξιοποίησης εγκαταλειμμένων λατομείων και ορυχείων ως χώρων αποθήκευσης ενέργειας μέσω αντλησιοταμίευσης.

Η τεχνολογία βασίζεται στην άντληση νερού σε υψηλότερο επίπεδο όταν υπάρχει διαθέσιμη ηλεκτρική ενέργεια, για παράδειγμα από φωτοβολταϊκά ή ανεμογεννήτριες. Όταν αυξάνεται η ζήτηση, το νερό επιστρέφει σε χαμηλότερο επίπεδο, κινεί τουρμπίνα και παράγει ηλεκτρική ενέργεια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιοποίηση υφιστάμενων εξορυκτικών χώρων, οι οποίοι έχουν ολοκληρώσει τον αρχικό παραγωγικό τους κύκλο, για εγκαταστάσεις αποθήκευσης μικρής και μεσαίας κλίμακας.

Η επίσκεψη της ερευνητικής ομάδας στον ΜΥΗΣ Αγυιάς ανέδειξε τη σύνδεση ανάμεσα στην ιστορία της υδροηλεκτρικής ενέργειας και στις σύγχρονες τεχνολογίες αποθήκευσης. Παράλληλα, δημιουργεί προοπτικές συνεργασίας με το Πολυτεχνείο Κρήτης για εκπαιδευτικές δράσεις στον ιστορικό σταθμό.

Ο ΜΥΗΣ Αγυιάς έχει πρόσφατα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Διαδρομή Βιομηχανικής Κληρονομιάς (ERIH), μετά από πρωτοβουλία της Περιφερειακής Αναπτυξιακής Εταιρείας Κρήτης, ενισχύοντας τον ρόλο του όχι μόνο ως ιστορικού μνημείου αλλά και ως χώρου εκπαίδευσης και γνωριμίας με την εξέλιξη των ενεργειακών τεχνολογιών.

Η σύνδεση του ιστορικού υδροηλεκτρικού σταθμού με τη σύγχρονη έρευνα για την αποθήκευση ενέργειας δημιουργεί έτσι μια γέφυρα ανάμεσα στην τεχνολογία του 1929 και στις ενεργειακές ανάγκες του σήμερα.