Γράφει ο Αλέξανδρος Κ Παπαδερός*

Διεθνές συνέδριο στην Αυστρία επανεξετάζει το θέμα αν έγινε το 1054 «Σχίσμα» μεταξύ της Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας.

Ο Σύνδεσμος των Καθηγητών Εκκλησιαστικής Ιστορίας όλων των Θεολογικών Σχολών της Αυστρίας αποφάσισε μετά από πρόταση του Χανιώτη Θεολόγου, αποφοίτου τῆς Θεολογικής Σχολής Χάλκης και Ομότιμου Καθηγητή τῆς Καθολικής Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Γκρατς Αυστρίας, να επανεξετάσει το θέμα αν πράγματι έγινε το 1054 στην Κωνσταντινούπολη «Σχίσμα» μεταξύ τών Εκκλησιών Ανατολής και Δύσεως, καθώς συνήθως μέχρι σήμερα έχει παγιωθεί η εσφαλμένη άποψη ότι οι δύο Εκκλησίες τότε αναθεμάτισε η μία την άλλη, δημιουργώντας το Μέγα Σχίσμα και την διακοπή της Εκκλησίαστικής Κοινωνίας .

Ο καθηγητής Γρηγόριος Λαρεντζάκης μετά από ενδελεχείς μελέτες κατέληξε στό συμπέρασμα ότι τότε, το 1054 στήν Κωνσταντινούπολη δεν έγινε τό λεγόμενο «Μέγα Σχίσμα» τῶν Ἐκκλησιών Ανατολής καί Δύσεως, δηλ. δεν καταδίκασε με αναθεματισμό η μία Εκκλησία τήν άλλη, αλλά έγινε επιδείνωση των σχέσεών των και της αποξενώσεώς των. Οι αναθεματισμοί έγιναν απο συγκεκριμένα πρόσωπα καί αφορούσαν αυτά τα συγκεκριμένα πρόσωπα, δηλ. κυρίως τόν Καρδινάλιο Ουμβέρτο καί τόν Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριο και όχι τις Εκκλησίες.
Το συμπέρασμα των ερευνών του Καθηγητοῦ Γρηγορίου Λαρεντζάκη ότι δεν υπήρξε κανένα εκκλησιαστικό Σχίσμα τό 1054 έχει λάβει μεγάλη δημοσιότητα και κρίνεται ως αναγκαία αφετηρία νέας έρευνας των γεγονότων και απαρχή για την πορεία πρός αναβίωση της εκκλησιαστικής ενότητας μεταξύ των Εκκλησιών Ανατολής καί Δύσεως μετά από την λύση και των προβλημάτων που ακόμα υπάρχουν μεταξύ των.

Γιά ιστορική και επιστημονική μελέτη διοργανώνει ο Σύνδεσμος των καθηγητών της Εκκλησιστικής Ιστορίας όλων των Θεολογικών Σχολών των Πανεπιστημίων της Αυστρίας σε συνεργασία μέ τό Ινστιτούτο Ιστορίας καί Θεολογίας των Ανατολικών Εκκλησιών τῆς Θεολογικής Σχολής της Βιέννης καί με το Ίδρυμα ΠΡΟ ΟΡΙΕΝΤΕ το Διεθνές αυτό Συμπόσιο στις 16 και 17 Ιανουαρίου 2025 στήν Βιέννη στούς χώρους του Πανεπιστημίου, στην Αίθουσα της Συγκλήτου και στην Αἰθουσα συνεδριάσεων του Καθηγητικοῦ Συλλόγου της Θεολογικής Σχολής.Τό θέμα είναι: 1054 – έγινε πράγματι το «Σχίσμα» μεταξύ της Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας;»

Ομιλητές θα είναι καθηγητές και καθηγήτριες από την Ορθόδοξη, την Καθολική και την Ευαγγελική Εκκλησία. Κύριος και πρώτος ομιλητής θα είναι από τό Βατικανό ο Καρδινάλιος Kurt Koch, Πρόεδρος του Παπικού Συμβουλίου γιά την ενότητα των χριστιανών και Συμπρόεδρος του επισήμου Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Καθολικής και της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Θα χαιρετίσουν ο εκπρόσωπος της Συνόδου των καθολικών επισκόπων της Αυστρίας επίσκοπος του Linz, αρμόδιος γιά οικουμενικά θέματα, ο Μητροπολίτης Αυστρίας και Έξαρχος Ουγγαρίας και Μεσευρώπης Αρσένιος και ο Πρόεδρος του Ιδρύματος ΠΡΟ ΟΡΙΕΝΤΕ.

Η φωτογραφία στό Πρόγραμμα τοῦ Συμποσίου του Πάπα Φραγκίσου και του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου «πρόσωπον πρός πρόσωπον» ἐμπνέει ευόδωση του Διαλόγου αποκατάστασης τῆς ενότητας των Εκκλησιών μας. Διότι εάν γίνει γενικά αποδεκτό το συμπέρασμα των ερευνών τοῦ Λαρεντζάκη ότι δεν υπήρξε Σχίσμα του 1054 ο Οικουμενικός Διάλογος για την ενότητα των Εκκλησιών λαμβάνει εντελώς νεα προοπτική επιτυχίας.

Ο Καρδιναλιος Kurt Koch έχει βεβαιώσει ήδη και δημοσίως ότι αποδέχεται τό συμπέρασμα των ερευνών του κρητικού Θεολόγου Λαρεντζάκη.

Αναμένομεν λοιπόν με αισιοδοξία τα συμπεράσματα του σημαντικού αυτού θεολογικού Συμποσίου, τό ὁποίο αφορα όλες τις Εκκλησίες.