Του Μιχάλη Ατσαλάκη, Δημοσιογράφου

Η Κρήτη, το τελευταίο διάστημα, μοιάζει να στροβιλίζεται σε μια δίνη αρνητικής δημοσιότητας που αμαυρώνει την εικόνα της – όχι μόνο στο πανελλήνιο, αλλά και διεθνώς. Ζούμε σε μια συγκυρία όπου οι θεσμοί δοκιμάζονται και η κοινωνική συνοχή απειλείται από αποκαλύψεις που προκαλούν οργή και απογοήτευση.

Από τη μία, το τεράστιο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που άφησε τους πραγματικούς αγρότες και κτηνοτρόφους μετέωρους, αποκαλύπτοντας έναν μηχανισμό αδιαφάνειας που λυμαίνεται τον κόπο του Κρητικού παραγωγού. Από την άλλη, οι σοκαριστικές αποκαλύψεις για τη δράση «μαφίας» στα Χανιά, με εγκληματικές ενέργειες που παραπέμπουν σε άλλες εποχές και τόπους – και το χειρότερο, με τη φερόμενη εμπλοκή ή την ανοχή ανθρώπων που φέρουν ράσο.

Μέσα σε αυτό το δυστοπικό περιβάλλον, όπου η εμπιστοσύνη του πολίτη προς κάθε μορφή εξουσίας έχει κλονιστεί συθέμελα, θα περίμενε κανείς από την Εκκλησία της Κρήτης να αποτελέσει το λιμάνι της λογικής, της πραότητας και της ενότητας. Αντ’ αυτού, παρακολουθούμε εμβρόντητοι την Ιεραρχία του νησιού να διεκδικεί -σχεδόν εγωιστικά- μια προνομιακή θέση στην αρνητική επικαιρότητα.

Η Εκκλησία της Κρήτης κινδυνεύει, ίσως για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία της, να βρεθεί στο «μάτι του κυκλώνα», όχι για το πνευματικό της έργο, αλλά για παιχνίδια εξουσίας που θυμίζουν κοσμικές διαμάχες και πολιτικά παρασκήνια.

Το βάρος αυτής της κρίσης δεν πέφτει μονόπλευρα. Η «πυρηνική» αντίδραση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου -με την de facto παύση του μητροπολίτη Λάμπης και Σφακίων Ειρηναίου μέσω μεταθέσεως- είναι μια επίδειξη ισχύος που ξενίζει. Όμως, μεγάλο μέρος της ευθύνης βαραίνει και τους ίδιους τους Ιεράρχες της Κρήτης.

Πληροφορίες συγκλίνουν πως τρεις Μητροπολίτες -με προεξάρχοντα τον μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου Αμφιλόχιο- αντέδρασαν σθεναρά στην προοπτική κατάργησης του «μεταθετού» και μπλόκαραν την εκλογή νέου Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου. Η στάση τους οδήγησε στο αδιέξοδο της 31ης Οκτωβρίου και προκάλεσε την οργή του Πατριάρχη.

Το αποτέλεσμα είναι η Εκκλησία να αυτοτραυματίζεται. Την ώρα που η Κρήτη βλέπει το όνομά της να διασύρεται για υποθέσεις απάτης και οργανωμένου εγκλήματος, η αδιαλλαξία των τριών Μητροπολιτών την φέρνει σε δυσμενή θέση έναντι του Φαναρίου, απειλώντας ακόμη και το ημιαυτόνομο καθεστώς της Εκκλησίας Κρήτης.

Ο μητροπολίτης Λάμπης και Σφακίων Ειρηναίος είναι ο μεγάλος χαμένος της υπόθεσης –«Ιφιγένεια» σε έναν πόλεμο που ξεκίνησαν άλλοι. Ο αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ευγένιος βρίσκεται στη δυσκολότερη θέση, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις Συμπληγάδες, ενώ ο μητροπολίτης Κισάμου και Σελίνου Αμφιλόχιος και η ομάδα του εμφανίζονται ως ο πυρήνας της «αντίστασης» απέναντι στο Φανάρι.

Ακόμη, σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει ο Γέρων Χαλκηδόνος Εμμανουήλ (Αδαμάκης), που πιθανότατα θα έρθει στην Κρήτη στο πλαίσιο Εξαρχίας, με αποστολή να επαναφέρει την ενότητα.

Είναι τραγικό, την ώρα που η κοινωνία ζητά απαντήσεις για τη διαφθορά, να βλέπει την Εκκλησία να αναλώνεται σε παιχνίδια εξουσίας. Η εικόνα αυτή σκανδαλίζει το ποίμνιο και πλήττει το κύρος του θεσμού.

Αν δεν υπάρξει άμεση αφύπνιση, λογική και ταπείνωση, η Εκκλησία της Κρήτης θα εξέλθει από αυτή την κρίση μικρότερη – όχι εδαφικά, αλλά ηθικά. Για τον απλό Κρητικό, που παλεύει με την ακρίβεια και βλέπει τις επιδοτήσεις του να χάνονται, οι δεσποτάδες που μαλώνουν για τις μίτρες μοιάζουν πια μακρινοί και ξένοι.

Ο κίνδυνος είναι ορατός: η Κρήτη να μετατραπεί σε πεδίο μόνιμης εκκλησιαστικής ανωμαλίας, με το Φανάρι να παρεμβαίνει ολοένα πιο επιθετικά και την τοπική Σύνοδο να απαξιώνεται.

«Οι καιροί ου μενετοί». Όλοι -Πατριαρχείο και Ιεράρχες- οφείλουν να αναλογιστούν τις ευθύνες τους και να θυμηθούν πως η Εκκλησία υπάρχει ως Σώμα και Κοινωνία προσώπων, επιτελώντας σωτηριολογικό, όχι εξουσιαστικό έργο.