H σχεδιαζόμενη εγκατάστασης Data Center στην Όαση Βαρυπέτρου, απασχόλησε τη συνεδρίαση του ΔΣ Χανίων με τους κατοίκους να ζητούν την ακύρωση της επένδυσης.

Η παρουσία κατοίκων στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων ανέδειξε τη διάσταση που έχει λάβει το ζήτημα. Η αντίδρασή τους δεν περιορίζεται στις περιβαλλοντικές ανησυχίες, αλλά επεκτείνεται στην ίδια τη δυνατότητα να εγκατασταθεί μια τέτοια μονάδα σε μια περιοχή με κατοικίες, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και σημαντικές φυσικές περιοχές σε κοντινή απόσταση.

Το μήνυμα που έστειλαν ήταν σαφές: δεν επιθυμούν διαπραγμάτευση με την εταιρεία, αλλά την αποτροπή του έργου.

«Δεν έχουμε να συζητήσουμε κάτι με την εταιρεία, δεν θα επιτρέψουμε να γίνει αυτό», ανέφερε η Κατερίνα Τζιγκουνάκη, μεταφέροντας την αποφασιστικότητα των κατοίκων να αντιταχθούν στον σχεδιασμό.

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκονται οι ανάγκες της εγκατάστασης σε νερό και ηλεκτρική ενέργεια. Η Κατερίνα Λεδάκη προειδοποίησε για τις πιθανές επιπτώσεις στην υδροδότηση, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η Κρήτη αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα λειψυδρίας. Παράλληλα, έθεσε ζητήματα ηχορύπανσης από τη λειτουργία του εξοπλισμού και των εφεδρικών γεννητριών.

Οι κάτοικοι ζητούν να αποκτήσουν πρόσβαση στους τεχνικούς φακέλους, ώστε να γνωρίζουν τα πραγματικά χαρακτηριστικά της επένδυσης, ενώ θεωρούν αναγκαία την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου που διέπει την αδειοδότηση τέτοιων εγκαταστάσεων. Επέμειναν, επίσης, ότι δεν υπάρχει ολοκληρωμένη μελέτη για τη φέρουσα ικανότητα της Κρήτης ως προς την υποδοχή ενεργοβόρων και υδροβόρων υποδομών.

 Ο δήμαρχος Χανίων στην τοποθέτησή του σημείωσε ότι το Δημοτικό Συμβούλιο δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή επαρκή στοιχεία για να λάβει αρνητική απόφαση.

Προανήγγειλε, μάλιστα, πρόσκληση προς την εταιρεία, προκειμένου να παρουσιάσει αναλυτικά τα δεδομένα και να απαντήσει στις ερωτήσεις που θα τεθούν για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η δημοτική αρχή δεν συναινεί στον σχεδιασμό όπως έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα και ότι θα αντιταχθεί εφόσον προκύψει πως η λειτουργία του Data Center υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Στο πλευρό των κατοίκων τάχθηκε η επικεφαλής της παράταξης «Όνειρο είναι τα Χανιά», Κατερίνα Μανιμανάκη, η οποία επισήμανε ότι η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση βρίσκεται ανάμεσα σε δύο περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής και πολιτιστικής σημασίας: τη λίμνη της Αγιάς, που ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, και την Ιερά Μονή Αγίας Κυριακής Χρυσοπηγής, η οποία έχει χαρακτηριστεί προστατευόμενο τοπίο.

Την ανάγκη να μπει φραγμός στην επένδυση υποστήριξε και ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης», Χαράλαμπος Λουτσέτης. Έθεσε το ερώτημα ποιους εξυπηρετούν οι στρατηγικές επενδύσεις τέτοιου τύπου, αμφισβητώντας ότι τα οφέλη τους επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες.

Παράλληλα, ανέφερε ότι υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που έχει γνωστοποιήσει η εταιρεία στον Δήμο και σε όσα έχουν δημοσιοποιηθεί για τη δυναμικότητα της εγκατάστασης.

Στο τέλος της συζήτησης του θέματος το Δ.Σ. ενέκρινε ομόφωνα την πρόταση ψηφίσματος που κατέθεσε η “Λαϊκή Συσπείρωση”.

Σε αυτό αναφέρεται:

«Το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων εκφράζει την αντίθεσή του στην εγκατάσταση κέντρου δεδομένων (data center) μέσα στον οικισμό της Όασης Βαρυπέτρου. Δηλώνει την αλληλεγγύη και τη στήριξή του στους κατοίκους του Βαρυπέτρου, της Αγιάς, των Ποτιστηρίων και των γύρω περιοχών, που με μαζικές συνελεύσεις και με τη συγκρότηση επιτροπής κατοίκων διεκδικούν την προστασία του τόπου τους.

Πρόκειται για εγκατάσταση 7 MW, με δηλωμένη από την ίδια την εταιρεία προοπτική επέκτασης στα 20 MW. Για το έργο έχει ήδη εκδοθεί βεβαίωση όρων δόμησης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, έχει υποβληθεί και αίτημα υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, μια διαδικασία χωρίς Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και χωρίς δημόσια διαβούλευση. Το έργο προωθήθηκε χωρίς καμία ενημέρωση των κατοίκων και των αιρετών οργάνων, που πληροφορήθηκαν τα σχέδια από τον Τύπο. Το μεγαλύτερο μέρος του γηπέδου βρίσκεται μέσα στον οικισμό, ενώ το η γύρω περιοχή είναι γη υψηλής παραγωγικότητας. Σημειώνεται ότι η επένδυση γίνεται σε γήπεδο και σε περιοχή αναδασμού του Υπουργείου Γεωργίας.

Οι ανησυχίες των κατοίκων είναι τεκμηριωμένες. Η περιοχή ήδη δοκιμάζεται από τη λειψυδρία και ο υδροφόρος ορίζοντας βρίσκεται σε μικρό βάθος. Καμία διαβεβαίωση για «κλειστό κύκλωμα» ψύξης δεν εγγυάται ότι αύριο δεν θα αντληθεί νερό από το υπέδαφος, χωρίς καμία δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου. Αν πάλι η ψύξη γίνει μόνο με ηλεκτρική ενέργεια, αυτό σημαίνει ψυκτικά μηχανήματα που λειτουργούν όλο το 24ωρο. Σημαίνει επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί για το έργο, δέκα εφεδρικές γεννήτριες των 1,5 MW που δοκιμάζονται τακτικά, με θόρυβο και ρύπανση μέσα σε κατοικημένη περιοχή. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θα ισοδυναμεί στην πλήρη ανάπτυξη με αυτή δεκάδων χιλιάδων νοικοκυριών. Θα απαιτήσει αναβάθμιση των δικτύων, που σύμφωνα με πληροφορίες είναι ήδη κοντά στον κορεσμό, και το κόστος θα πέσει στους λογαριασμούς των καταναλωτών. Απέναντι σε όλα αυτά, οι θέσεις εργασίας που προβλέπει η ίδια η εταιρεία για την Όαση είναι λιγότερες από δέκα, και, όπως έχει επισημάνει και το ΤΕΕ, δεν υπάρχει καμία ανεξάρτητη ανάλυση κόστους και οφέλους.

Η κατάσταση αυτή είναι αποτέλεσμα ενός νομοθετικού πλαισίου που διαμορφώθηκε για να διευκολύνει τέτοιες επενδύσεις. Το 2020, με το άρθρο 44 του ν. 4759/2020, επιτράπηκε η χρήση «κέντρα δεδομένων» στους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Με τον ν. 5069/2023 και τις υπουργικές αποφάσεις που ακολούθησαν, τα κέντρα δεδομένων έως 20 MW αδειοδοτούνται με απλή γνωστοποίηση και Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, χωρίς Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Το νερό, η ησυχία και η υγεία των κατοίκων δεν μπορούν να μπαίνουν στη ζυγαριά της κερδοφορίας επιχειρηματικών ομίλων.

Για τους λόγους αυτούς, το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων:

• Ζητά από την Περιφέρεια Κρήτης και τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της Π.Ε. Χανίων να εξαντλήσουν κάθε περιθώριο ελέγχου που προβλέπουν οι διαδικασίες και να ζητήσουν κάθε συμπληρωματικό στοιχείο και κάθε γνωμοδότηση των αρμόδιων υπηρεσιών, ώστε καμία απόφαση να μη ληφθεί βιαστικά και ερήμην των κατοίκων και του Δήμου.

• Ζητά από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου να εξετάσουν με κάθε επιμέλεια, πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω πράξη, αν η χρήση κέντρου δεδομένων είναι πράγματι επιτρεπτή στον συγκεκριμένο οικισμό. Η εξέταση να λάβει υπόψη και τις πρόσφατες διατάξεις (ν. 5069/2023) για τις χρήσεις γης των οικισμών χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό.

• Ζητά να δοθούν στη δημοσιότητα όλα τα στοιχεία του φακέλου που βρίσκονται στην Περιφέρεια, καθώς και η αλληλογραφία τους με την εταιρεία.

• Καλεί τη ΔΕΥΑΧ να μη διαθέσει νερό από το δίκτυο ύδρευσης για την ψύξη της εγκατάστασης.

• Καλεί τη δημοτική αρχή να παράσχει νομική και τεχνική υποστήριξη στην επιτροπή κατοίκων.

• Ζητά από την κυβέρνηση και τους βουλευτές του νομού να καταργηθεί η διάταξη που επιτρέπει την εγκατάσταση κέντρων δεδομένων σε οικισμούς. Τα κέντρα δεδομένων να απαγορευτούν σε κατοικημένες περιοχές και σε γη υψηλής παραγωγικότητας και να χωροθετούνται αποκλειστικά σε οργανωμένους υποδοχείς, όπως το ΒΙΟΠΑ. Να είναι υποχρεωτική η εκπόνηση πλήρους Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων με δημόσια διαβούλευση, ανεξάρτητα από την ισχύ της εγκατάστασης.

Το ψήφισμα να αποσταλεί στον Πρωθυπουργό, στους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, στον Περιφερειάρχη Κρήτης, στους βουλευτές του Νομού Χανίων, στη ΔΕΥΑΧ, στην επιτροπή κατοίκων και στα μέσα ενημέρωσης»

Η παράταξη “Όνειρο είναι τα Χανιά” ζήτησε κάποιες αλλαγές , λέγοντας πως θα ψηφίσει το ψήφισμα αλλά η παράταξη της επιμένει για την παρέμβαση της.