Πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου στο Πολύκεντρο του Δήμου Ηρακλείου η παρουσίαση της ποιητικής ανθολογίας για τη νόσο και την αναπηρία «Άφθαρτοι στίχοι για φθαρτά σώματα», η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μετρονόμος. Στόχος της εκδήλωσης ήταν να αναδειχθεί, μέσα από την ποίηση, ο τρόπος με τον οποίο η κοινωνία αντιμετωπίζει τα άτομα με αναπηρία, ανοίγοντας έναν διάλογο γύρω από την εμπειρία της νόσου και της αναπηρίας και τις κοινωνικές της διαστάσεις.

Στην ανθολογία συμμετέχουν, με αλφαβητική σειρά, οι Δήμητρα Αγγέλου, Φανή Αθανασιάδου, Πηνελόπη Αλεξίου, Βασίλης Αμανατίδης, Αμέλια, Κατερίνα Ατσόγλου, Κατερίνα Βλαχάκη, Ελένη Γαλάνη, Αθανασία Δρακοπούλου, Βαγγέλης Ευαγγελίου, Δημήτρης Ζάχαρης, Γιώργος Θεοχάρης, Ιωάννα Καραμαλή, Σοφία Κολοτούρου, Δήμητρα Κωτούλα, Χριστίνα Λαμπούση, Χριστίνα Λιναρδάκη, Ειρηναίος Μαράκης, Αρτέμης Μαυρομμάτης, Μαρίνα Μέντζου, Μανώλης Νανούρης, Ειρήνη Παραδεισανού, Δανάη Σιώζιου, Μαρία Σταυροπούλου, Γαρουφαλιά Στέτου, Κωνσταντίνος Σύρμος και Αλήτις Τσαλαχούρη.

Η εκδήλωση, όπως και η ραδιοφωνική εκπομπή που είχε προηγηθεί στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Ηρακλείου, ήταν αφιερωμένη στη μνήμη του αείμνηστου ποιητή Δημήτρη Ζάχαρη, ο οποίος διαγνώστηκε το 2018 με τη νόσο του κινητικού νευρώνα (ALS) και συμμετέχει με έργο του στην ανθολογία. Στην αρχή της παρουσίασης έγινε αναφορά σε όσα είχε σημειώσει η Ηρακλειώτισσα ποιήτρια και φιλόλογος Ειρήνη Παραδεισανού για τον ποιητή: «Με πείσμα ακάματο βούτηξε στα ιαματικά νερά της ποίησης όσο η νόσος του κινητικού νευρώνα παρέλυε το φθαρτό σώμα του. Η ψυχή του όμως έγραφε ποιήματα – διαμάντια».

Πρώτη μίλησε η ανθολόγος και ποιήτρια Χριστίνα Λιναρδάκη, η οποία παρουσίασε το σκεπτικό της έκδοσης, αναδεικνύοντας τη σημασία του να αποκτήσει λόγο ο πόνος και χώρο ο άνθρωπος μέσα από τη λογοτεχνία. Η ίδια συμμετέχει στην ανθολογία με έργο της και έχει διαγνωστεί με σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ), στην οποία αναφέρεται η ομώνυμη ποιητική συλλογή της (ΣΚΠ, Εκδόσεις Ενάντια, 2024). Ως αρχισυντάκτρια του ψηφιακού περιοδικού stigmalogou.gr, έχει επίσης δημιουργήσει την ενότητα «Disability», την πρώτη διαρκή και ανοιχτή ψηφιακή ανθολογία στην Ελλάδα με ελληνικά και ξένα κείμενα για τη νόσο και την αναπηρία. Τόσο αυτή η πρωτοβουλία όσο και οι «Άφθαρτοι στίχοι για φθαρτά σώματα» γεννήθηκαν μέσα από τα ερωτήματα που ανέκυψαν από την προσωπική της εμπειρία με τη σκλήρυνση κατά πλάκας. Στη συνέχεια, η κριτικός ποίησης και διδάσκουσα στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), Βαρβάρα Ρούσσου, προσέγγισε το έργο από λογοτεχνική σκοπιά, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η συγκεκριμένη ποίηση υπερβαίνει τα στερεότυπα γύρω από την έννοια της κανονικότητας.

Τρίτος κατά σειρά ομιλητής ήταν ο Ηρακλειώτης λογοτέχνης και δημόσιος ομιλητής για θέματα αναπηρίας, Κωνσταντίνος Σύρμος, ο οποίος, έχοντας ο ίδιος κινητική αναπηρία, ανέλυσε την κοινωνική κατασκευή της αναπηρίας. Σύμφωνα με το Κοινωνικό Μοντέλο, τα εμπόδια δεν πηγάζουν από τις σωματικές βλάβες, αλλά από μια κοινωνία που αποτυγχάνει να μεριμνήσει για την προσβασιμότητα. Με αφορμή την τοποθέτησή του, έγινε σύντομη αναφορά στη δράση ενσυναίσθησης «Η Αναπηρία στη Βιτρίνα» (akako.gr/i-anapiria-sti-vitrina), η οποία υλοποιείται από το akako.gr σε συνεργασία με τον Εμπορικό Σύλλογο Ηρακλείου και επιδιώκει να ενισχύσει την ορατότητα των ατόμων με αναπηρία στους εμπορικούς δρόμους.

Ακολούθως, ο Χανιώτης ποιητής Ειρηναίος Μαράκης, ο οποίος αντιμετωπίζει χρόνια νεφρική νόσο, έθεσε στην τοποθέτησή του το ζήτημα του μισαναπηρισμού ως δομικού κοινωνικού και πολιτικού προβλήματος, σημειώνοντας ότι, αν και η τέχνη δεν δίνει από μόνη της απαντήσεις σε αυτά τα ζητήματα, μπορεί να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση και την κοινωνική συνειδητοποίηση. Ο κύκλος των ομιλιών ολοκληρώθηκε με την Ειρήνη Παραδεισανού, η οποία μίλησε για τη δική της μάχη με την ινομυαλγία, αναφέρθηκε στην Εβδομάδα Αόρατης Αναπηρίας (18–24 Οκτωβρίου) και ανέδειξε ζητήματα που αφορούν τη νευροδιαφορετικότητα, ενώ διάβασε και ένα ποίημά της που περιλαμβάνεται στην έκδοση.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με πλούσια συζήτηση με το κοινό, αναδεικνύοντας ότι η ποίηση και ο δημόσιος διάλογος μπορούν να συμβάλουν στη διεκδίκηση μιας κοινωνίας προσβάσιμης και ανοιχτής για όλους.