Ανακοίνωση για τα λύματα στη Νέα Χώρα: Δεν έφταιξε η «κακιά η ώρα». Φταίει η πολιτική του «πάμε κι όπου βγει», αναφέρει σε ανακοίνωση της η Λαϊκή Συσπείρωση του Δήμου Χανίων. 

Η ανακοίνωση αναλυτικά:

Η Νέα Χώρα δεν πνίγηκε στα λύματα από μια «κακιά στιγμή». Πνίγηκε στις συνέπειες μιας ανάπτυξης που μετράει κάθε χρόνο νέες τουριστικές κλίνες, επενδύσεις και ρεκόρ επισκεπτών, αλλά όχι αν οι βασικές υποδομές της πόλης μπορούν να τα αντέξουν. Τα λύματα στους δρόμους, στη θάλασσα και στις παραλίες είναι η πιο αποκρουστική εικόνα αυτής της αντίφασης.

Δεν έχουμε απέναντί μας ένα τυχαίο τεχνικό συμβάν, αλλά την πολιτική του «πάμε κι όπου βγει»: οι κερδοφόρες επενδύσεις τρέχουν, ενώ οι υποδομές που προστατεύουν τη ζωή και την υγεία του λαού – αποχέτευση, αντιπλημμυρική και αντισεισμική θωράκιση, οδικό δίκτιο – μένουν πίσω. Τα δίκτυα γερνούν, τα αναγκαία έργα αναβάλλονται και, όταν έρθει η αστοχία, παρουσιάζεται ως κάτι που «κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει».

Στη Νέα Χώρα το πρόβλημα ήταν γνωστό. Το καλοκαίρι του 2025 οι υπερχειλίσεις ήταν επαναλαμβανόμενες. Στις 29 Οκτωβρίου 2025 ο ίδιος ο Δήμαρχος Χανίων (και πρόεδρος της ΔΕΥΑΧ) Κος Σημαντηράκης, μετά από πολυετή εκστρατία δική του αλλά και της αντιπροέδρου της ΔΕΥΑΧ Κας Αποστολάκη ενάντια στα «μωρομάντηλα», αναγνώρισε επιτέλους προβλήματα «λόγω και της παλαιότητας αλλά και της επιβάρυνσης» και ανακοίνωνε δεύτερο αγωγό ακαθάρτων. Στις 26 Μαρτίου 2026 χαρακτήριζε το έργο «απολύτως απαραίτητο» ιδιαίτερα λόγω των νέων μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων της περιοχής, και δήλωνε ότι αναμενόταν να ολοκληρωθεί μέσα στον επόμενο ενάμιση μήνα. Στις 20 Μαΐου, όμως, παρότι –όπως ο ίδιος ανέφερε– «πλέον έχουμε σύμβαση», ανακοίνωσε ότι είχε αποφασιστεί η κατασκευή του δεύτερου αγωγού να προχωρήσει «αμέσως μετά τον Αύγουστο».

Απέναντι σε όλα αυτά, η Δημοτική Αρχή επιχειρεί με ανακοίνωσή της να αποποιηθεί (για άλλη μια φορά) τις πολιτικές της ευθύνες, επιστρατεύοντας το τεχνικά αδύναμο επιχείρημα ότι «οι αγωγοί καθαρίζονταν κανονικά», δεν είχαν δώσει ένδειξη προβλήματος και άρα η θραύση δεν μπορούσε να προβλεφθεί. Όμως άλλο η συντήρηση για την ομαλή λειτουργία ενός αγωγού και άλλο ο έλεγχος της δομικής του κατάστασης. Ο καθαρισμός απομακρύνει εμπόδια και επικαθίσεις – δεν πιστοποιεί τη δομική ακεραιότητα του αγωγού ούτε αποκλείει αθέατες φθορές.

Κανένας, άλλωστε, δεν ζήτησε από τη Δημοτική Αρχή να έχει μαντικές ικανότητες και να προβλέπει την ακριβή ημέρα και θέση μιας αστοχίας. Οφείλει όμως να αναγνωρίζει έγκαιρα τον κίνδυνο και να μην θάβει κάτω από το χαλί ένα πρόβλημα που η ίδια τελικά αναγκάστηκε να παραδεχτεί: παλιό και επιβαρυμένο δίκτυο, επαναλαμβανόμενες βλάβες και ανάγκη δεύτερου αγωγού, τον οποίο χαρακτήρισε «απολύτως απαραίτητο». Αν όλα ήταν απρόβλεπτα, γιατί κρίθηκε αναγκαία αυτή η παρέμβαση;

Το ίδιο ισχύει και για τα «μωρομάντηλα». Ασφαλώς δεν έχουν θέση στην αποχέτευση. Δεν μπορούν όμως να αποτελούν το μόνιμο άλλοθι απέναντι στην παλαιότητα και την υπερφόρτωση του δικτύου. Τα μωρομάντηλα μπορεί να φράξουν έναν αγωγό. Δεν μπορούν να εξηγήσουν μια πολιτική υποχρηματοδότησης και απαξίωσης δεκαετιών.

Μόλις είκοσι ημέρες πριν, στις 22 Ιουλίου, η Λαϊκή Συσπείρωση, για πολλοστή φορά, επανέφερε στο Δημοτικό Συμβούλιο το κρίσιμο ζήτημα της φέρουσας ικανότητας των υποδομών της πόλης, με αφορμή και τις κηλίδες στη θαλάσσια περιοχή της Νέας Χώρας. Ρωτήσαμε ξανά κατά πόσο οι υποδομές μπορούν να ανταποκριθούν στον τεράστιο όγκο επισκεπτών και στις συνεχώς αυξανόμενες τουριστικές κλίνες. Η αντιπρόεδρος της ΔΕΥΑΧ έσπευσε να καθησυχάσει, αποδίδοντας τη συγκεκριμένη κηλίδα δίπλα στο Κολυμβητήριο σε ευτροφισμό και φωτοσύνθεση θαλάσσιων φυτών και διαβεβαιώνοντας ότι τα νερά ήταν «εξαιρετικά». Το ερώτημα όμως παραμένει ευρύτερο: αν οι βασικές υποδομές των Χανίων αντέχουν το φορτίο αυτής της ανάπτυξης.

Και η αλληλουχία των γεγονότων προκαλεί προβληματισμό. Ένα δίκτυο που επί χρόνια «φώναζε» ότι βρίσκεται στα όριά του. Η διοίκηση παραδέχεται ότι απαιτείται δεύτερος αγωγός λόγω και των νέων ξενοδοχειακών μονάδων. Ο αγωγός δεν κατασκευάζεται. Στο μεταξύ νέα μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα λειτουργεί φέτος για πρώτη χρονιά συνδεδεμένη στο ίδιο παλαιό δίκτυο. Και ακολουθεί η πλήρης αστοχία του κεντρικού αγωγού. Ποιος μπορεί να μην αναρωτηθεί αν η πρόσθετη επιβάρυνση αποτέλεσε την αφορμή που έφερε στην επιφάνεια μια αιτία που «φώναζε» εδώ και χρόνια: την παλαιότητα και την εξάντληση της φέρουσας ικανότητας του δικτύου;

Το δίκτυο που σήμερα φτάνει στα όριά του είναι προϊόν ενός σχεδιασμού άλλων δεκαετιών. Ο σχεδιασμός όμως που γίνεται σήμερα είναι αυτός που θα κληρονομήσουν οι επόμενες γενιές. Γι’ αυτό η πόλη δεν μπορεί να αποφεύγει διαρκώς το κρίσιμο ερώτημα: πόσος τουρισμός, ποια ανάπτυξη και με ποιες υποδομές; Ούτε μπορεί να συνεχίζεται ανεξέλεγκτα η μεγέθυνση της τουριστικής δυναμικότητας και να εγκρίνονται νέες μεγάλες επενδύσεις, όταν οι βασικές υποδομές ήδη αποδεικνύεται ότι δεν μπορούν να ακολουθήσουν.

Αυτό είναι η αναρχία της καπιταλιστικής ανάπτυξης για την οποία πανηγυρίζουν κυβέρνηση και Δημοτική Αρχή. Είναι η ίδια στρατηγική που διαχρονικά υπηρετούν όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Ένωση: με αναπτυξιακούς νόμους, επιδοτήσεις, φοροαπαλλαγές και χρηματοδοτικά εργαλεία στηρίζουν την κερδοφορία και τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις, ενώ τα έργα που αφορούν την υγεία, την ασφάλεια και τις πραγματικές ανάγκες του λαού μένουν σε δεύτερη μοίρα. Στην ίδια άλλωστε Νέα Χώρα, όπου σήμερα αποδεικνύεται με τον πιο οδυνηρό τρόπο η ανεπάρκεια βασικών υποδομών, η Δημοτική Αρχή επιμένει εδώ και χρόνια στη μαρίνα πολυτελών σκαφών – χαρακτηριστικό παράδειγμα των προτεραιοτήτων που η Λαϊκή Συσπείρωση έχει καταγγείλει επανειλημμένα: μπροστά τα έργα που υπηρετούν την τουριστική κερδοφορία, πίσω οι ανάγκες των κατοίκων.

Σε μια πόλη όπου οι δρόμοι έχουν σκαφτεί ξανά και ξανά για οπτικές ίνες και «έξυπνα» δίκτυα, δεν έχει εξασφαλιστεί πρώτα η στοιχειωδέστερη,ιστορικά αποδεδειγμένη, τεχνική προϋπόθεση ύπαρξης μιας πόλης: ένα ασφαλές και επαρκές αποχετευτικό σύστημα. Δεν μπορεί μια πόλη να θεωρείται «έξυπνη» όταν τα λύματά της φτάνουν στη θάλασσα.

Η μεγάλη βλάβη ανέδειξε και τα σοβαρά κενά στον σχεδιασμό έκτακτης διαχείρισης τέτοιων περιστατικών. Όταν αστοχεί ένας κεντρικός αγωγός ακαθάρτων, δεν μπορεί η μόνη πρακτικά διαθέσιμη «βαλβίδα ασφαλείας» να καταλήγει να είναι η θάλασσα. Κράτος, Δήμος και αρμόδιοι φορείς οφείλουν να έχουν εξασφαλίσει εκ των προτέρων σχέδιο άμεσης κινητοποίησης προσωπικού και μέσων, δυνατότητες προσωρινής άντλησης και παράκαμψης, καθώς και την άμεση διάθεση του αναγκαίου αριθμού κινητών μέσων, μεταξύ αυτών και βυτιοφόρων μεταφοράς λυμάτων, όπου αυτά μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των συνεπειών της βλάβης. Παράλληλα, πρέπει να προβλέπονται όλα τα αναγκαία μέτρα για τον περιορισμό της ρύπανσης και την προστασία της δημόσιας υγείας.

Το πόσο προβληματικός είναι συνολικά ο μηχανισμός ελέγχου το γνωρίζουμε ως λαϊκή συσπείρωση από πρώτο χέρι από επίσημη έγγραφη αλληλογραφία μας με όλες τις αρμόδιες σχετικά υπηρεσίες. Στις 19 Ιουλίου καταγγέλθηκε εμφανής ρύπανση στη παραλία του Αγίου Ονουφρίου και στις 21 Ιουλίου η Λαϊκή Συσπείρωση ζήτησε εγγράφως να μάθει αν γίνονται τακτικές και έκτακτες δειγματοληψίες, αν δημοσιοποιούνται τα αποτελέσματα και αν εντοπίζεται η πηγή της ρύπανσης.

Στις 23 Ιουλίου το Λιμεναρχείο μάς απάντησε ότι πραγματοποιεί αστυνομικούς ελέγχους και στη συνέχεια απευθύνεται στις άλλες αρμόδιες υπηρεσίες. Στις 27 Ιουλίου η ΔΕΥΑΧ δήλωσε ότι δεν είναι αρμόδια για τον έλεγχο της ποιότητας των θαλάσσιων υδάτων. Τελικά, στις 7 Αυγούστου η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας, αντί να απαντήσει τι συνέβη στις 19 Ιουλίου, μας ενημέρωσε ότι το τακτικό πρόγραμμα προβλέπει μία δειγματοληψία τον μήνα και επικαλέστηκε τη δειγματοληψία της 14ης Ιουλίου, πέντε ημέρες πριν από την καταγγελία, όταν τα νερά είχαν βρεθεί κατάλληλα. Με άλλα λόγια, ρωτήσαμε τι συνέβη στις 19 Ιουλίου και η απάντηση ήταν ότι στις 14 Ιουλίου τα νερά ήταν καθαρά.

Και σήμερα, μετά από πραγματική εκροή μεγάλων ποσοτήτων λυμάτων, ποιος καλείται να εμπιστευτεί ποιον ότι όλα -θα- είναι ασφαλή; Όπως επισημαίνει και ο παθολόγος Μανώλης Φραγκάκης, τα αστικά λύματα μπορεί να περιέχουν παθογόνους μικροοργανισμούς όπως E. coli, εντερόκοκκους, σαλμονέλα και καμπυλοβακτηρίδιο, αλλά και ιούς και παράσιτα, με πιθανές συνέπειες από γαστρεντερίτιδες μέχρι λοιμώξεις. Αρκεί λοιπόν ένας περιοδικός έλεγχος μόνο του θαλασσινού νερού όταν λύματα έχουν φτάσει στην ακτή και έχουν ποτίσει την άμμο, ενώ υπάρχουν εύλογα ερωτήματα για το υπέδαφος και συνολικά το παράκτιο περιβάλλον;

Μέσα σε αυτή την κατάσταση οφείλουμε να εξάρουμε την ηρωική προσπάθεια των εργαζομένων και των συνεργείων της υποστελεχωμένης ΔΕΥΑΧ, που υποστελεχωμένη κατά τουλάχιστον 50% των προβλεπομένων οργανικών θέσεων εργασίας, δούλεψαν μέρα και νύχτα, σε δύσκολες και ανθυγιεινές συνθήκες, για να περιορίσουν τις συνέπειες και να αποκαταστήσουν τη βλάβη. Αυτοί που καλούνται να «μαζέψουν τα σπασμένα» δεν μπορεί να μετατρέπονται σε εξιλαστήρια θύματα για τις συνέπειες μιας πολιτικής που αφήνει υπηρεσίες χωρίς προσωπικό και υποδομές χωρίς χρηματοδότηση.

Απαιτούμε άμεση έναρξη του δεύτερου αγωγού χωρίς νέα αναβολή, χρονικά δεσμευτικό πρόγραμμα αντικατάστασης των παλαιών αγωγών αποχέτευσης με κρατική χρηματοδότηση, μαζικές μόνιμες προσλήψεις στη ΔΕΥΑΧ, ουσιαστική ενίσχυση των ελεγκτικών υπηρεσιών και πραγματικό κρατικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Απαιτούμε πλήρη αποζημίωση όσων επλήγησαν και πλήρη απαλλαγή από τα δημοτικά τέλη για τουλάχιστον δύο χρόνια για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις που υπέστησαν ζημιές.

Η πόλη μας και η Νέα Χώρα δεν χρειάζονται άλλα άλλοθι. Χρειάζονται σύγχρονες υποδομές, προσωπικό, χρηματοδότηση και πρόληψη.

Για να μη ζούμε κάθε τόσο την ίδια πολιτική: «πάμε κι όπου βγει» – μέχρι να σπάσει ο επόμενος αγωγός.

Οι Δημοτικοί Σύμβουλοι της Λαϊκής Συσπείρωσης

Λουτσέτης Χαράλαμπος

Κλωνιζάκης Μιλτιάδης

Μακρέας Δημήτρης

Μπομπολάκης Φώτης

Οι σύμβουλοι κοινότητας της Λαϊκής Συσπείρωσης

Νικήτα Ιωάννα (Τ.Κ. Χανίων)

Λαγωνικάκης Φραγκιός (Τ.Κ. Χανίων)

Κελάκη Μαρία (Τ.Κ. Κουνουπιδιανών)