21η Νοεμβρίου: Χωρίς συμμετοχή πιστών ο εορτασμός της πολιούχου των Χανίων| Η ιστορία του ναού

0
61

Διαφορετικός, λιτός χωρίς επισημότητα και χωρίς την παρουσία πιστών, είναι φέτος ο εορτασμός των Εισοδίων της Θεοτόκου, πολιούχου της πόλης των Χανίων.

Στις 21 Νοεμβρίου εορτάζεται σ’ ολόκληρη τη χώρα και η ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων, που συμπίπτει με τον εορτασμό των Εισοδίων της Θεοτόκου. 

Λόγω των αυστηρών υγειονομικών μέτρων και σχετικών διατάξεων, ο φετινός εορτασμός των Εισοδίων της Θεοτόκου και της Ημέρας των Ενόπλων Δυνάμεων θα περιοριστεί στα εξής:

Α. ΓΕΝΙΚΑ

Από την 8η πρωινή ώρα μέχρι τη δύση του ήλιου της Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2020 ορίζεται γενικός σημαιοστολισμός των Δημοσίων καταστημάτων, των καταστημάτων Ν.Π.Δ.Δ. και Ι. Δ. της πόλης των Χανίων.

Φωταγώγηση όλων των Δημοσίων, Δημοτικών Καταστημάτων και των Πολεμικών Πλοίων που ναυλοχούν στο λιμάνι της Σούδας, το βράδυ της 21ης Νοεμβρίου 2020.

Β. ΕΙΔΙΚΑ

07.00-10.30 Όρθρος – Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Μητροπολιτικό

Ναό Χανίων

*ΧΩΡΙΣ τη συμμετοχή κοινού

08.30 Επίσημη Έπαρση της Σημαίας στο Φρούριο Φιρκά

*ΧΩΡΙΣ τη συμμετοχή κοινού

Τα της ιεροτελεστίας παρακαλείται να ρυθμίσει η Ιερά Μητρόπολη Κυδωνίας και Αποκορώνου, τα της Έπαρσης της Σημαίας η 5η ΤΑΞ.ΠΖ (ΑΔΦΧ).

Η ιστορία του Μητροπολιτικού Ναού των Χανίων

Ο σημερινός καθεδρικός ναός των Εισοδίων χτίστηκε στη θέση παλαιότερου ναού της Θεοτόκου, ο οποίος ανάγεται στον 14ο αιώνα. Όταν τα Χανιά κατελήφθησαν από τους τούρκους το 1645, ο ναός μετατράπηκε σε σαπωνοποιείο, χωρίς όμως να αλλάξει η διαρρύθμισή του.

Μέχρι το 1868 ο ναός, ως σαπωνοποιείο, φέρεται να ανήκει στο γνωστό Τούρκο αξιωματούχο Μουσταφά Πασά Γκιριτλή (Κρητικό). Στο χώρο της ελαιοαποθήκης φυλασσόταν εικόνα της Παναγίας με ακοίμητο καντήλι, σύμφωνα με διαταγή του Μουσταφά.

Η παράδοση αναφέρει ότι η επιχείρηση του σαπωνοποιείου ναυάγησε και εγκαταλείφθηκε, ενώ την εικόνα της Θεοτόκου είχε πάρει μαζί του ο τελευταίος τεχνίτης. Όταν ο Μουσταφά έγινε πρωθυπουργός, επί σουλτάνου Μετζίτ, η Χριστιανική Κοινότητα ζήτησε το χώρο για την ανέγερση και πάλι ναού. Ο Μουσταφά, επηρεασμένος από διάφορα προσωπικά γεγονότα, παραχώρησε το χώρο. Ο σουλτάνος έστειλε 100.000 γρόσια και ο γιος του Μουσταφά, Βελή πασάς (διοικητής της Κρήτης τότε) 30.000 γρόσια. Με την ενίσχυση της Χριστιανικής Κοινότητας και παρά τα προβλήματα που προκαλούσε άλλος Οθωμανός, η εκκλησία ανεγέρθηκε τελικά.

Η κατασκευή του ναού ολοκληρώθηκε το 1860 στη μορφή της τρίκλιτης βασιλικής με υπερυψωμένο το καλυμμένο από οξυκόρυφη κάμαρα μεσαίο κλίτος. Τα πλάγια κλίτη καλύπτονται από σταυροθόλια και διαιρούνται καθ’ ύψος από το γυναικωνίτη. Στη Βορειοδυτική γωνία του ναού είναι κτισμένο το ψηλό κωδωνοστάσιο.

Τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του ναού συνδέονται περισσότερο με την παράδοση που διαμορφώθηκε στα χρόνια της Βενετοκρατίας με τους λαξευτούς πεσσούς, τα γείσα και τα πλαίσια των ανοιγμάτων.

Ο ανατολικός τοίχος του ναού κοσμείται με μεγάλες και εντυπωσιακές αγιογραφίες έργα των Γ. Καλλιτεράκη, Γ. Σταυράκη, Ε. Τριπολιτάκη και Δ. Κοκότση.

Η εικόνα των Εισοδίων της Θεοτόκου επεστράφη επίσης στο ναό, ενώ στο άνω τμήμα της πρόσοψης χαράχθηκε το παρακάτω κείμενο:

Της Θεομήτορος Ναόν, ω Διάβατα βλέπεις,
Ον τέκνα ωκοδόμησαν πιστά της εκκλησίας,
Προσφεύγοντα πτηνά δειλά εν ώρα τρικυμίας
Υπό αυτήν την πτέρυγαν της ουρανίας σκέπης.

Ο ναός, άρρηκτα συνδεδεμένος με τα ιστορικά γεγονότα, υπήρξε άσυλο και καταφύγιο των κατά καιρούς διωκομένων κατά τις εθνικές εξεγέρσεις.

Υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τους βομβαρδισμούς της πόλης από τους γερμανούς, τον Μάϊο του 1941.

Κείμενο: Ζαχαρένια Σημανδηράκη-Ειδική Συνεργάτης των Γενικών Αρχείων του Κράτους 

Φωτο: Παύλος Μπουζάκης